İshal (Gastroenterit)

İshal (Gastroenterit)

 İshal, mide ve barsakların iltihabıdır. Gastroenterit grip gibi başka bir hastalığın belirtisi olabilir. En sık biberonla beslenen bebeklerde görülür. Çocuklarda özellikle de bebeklerde çok ciddi bir durumdur. Çünkü kusma ve ishal hızla sıvı ve mineral kaybına yol açabilir. Çocuğun yaşı ne kadar küçükse sıvı kaybı o kadar çabuk gelişir. Günde 3 defadan fazla sulu dışkılama ishal olarak kabul edilir. 

İshal genellikle bulaşıcı hastalıklara bağlı olarak gelişir. Yaz mevsiminde besin zehirlenmeleri sonucu da gelişebilir. Besin zehirlenmeleri sağlık kurallarına uygun olarak hazırlanmamış veya saklanmamış besinlerin tüketilmesi sonucu gelişir. 
Genellikle karın ağrısı ve kusmayla başlayan ishal yaklaşık yedi günde kendiliğinden düzelir. Bu sırada çocuğun bol sıvı almasına dikkat edilmelidir. Çocuklarda erişkinlere göre daha ağır seyir gözlenir. Bunun nedeni çocukların hücre dışı sıvı miktarının erişkinlere göre daha fazla olması ve bu sıvını kolayca kaybedilebilmesidir. Bu durumu önlemek için eczanelerde satılan dengeli tuz ve şeker karışımları (ORS) 24 saat süreyle kullanılması yararlıdır. İshal sırasında çocuğun 2-3 saatte bir sıvı alımı sağlanmalıdır. Eğer kusma varsa az ve sık aralıklarla sıvı alımı yararlı olabilir. İshalde suyla birlikte vücuttan sodyum ve potasyum gibi önemli minerallerin kaybı da olabilir. Bu nedenle bu mineralleri içeren evde hazırlanmış ayran, ve limonatanın yanı sıra muz, elma ve şeftali gibi meyvelerin tüketilmesi yararlı olabilir. Çok şekerli ve yağlı gıdaların verilmesinden kaçınılmalıdır. Bazen inek sütü de ishali artırabilir. Bu durumda süt yerine yoğurt ve ayran verilmelidir. İshal kesici ilaçların yararı yoktur, hatta zararlı olabilir. Çocukların ishallerinde genellikle antibiyotik tedavisi çok nadiren gereklidir. Gereksiz verilen antibiyotikler ishalin uzamasına da yol açabilir. İshal sırasında anne sütüyle beslenmeye ağırlık verilmelidir. 12 aylıktan küçük çocuklarda daha dikkatli olunmalı ve sağlık kurumuna gidilmelidir. 
Aşağıdaki durumlarda çocuğunuzu mutlaka hekime götürmelisiniz
  • Birkaç saatten uzun süren karın ağrısı
  • Birkaç saatten uzun süren beslenmeyi engelleyen kusma 
  • Altı saatten uzun süre sıvı alımını reddetme 
  • Gözlerde çökme ve dalgınlık hali 
  • Bir günde altı saatten uzun süre idrar yapmama
  • 10 günden fazla süren ishal
  • Dışkıda kan görülmesi 
  • Sık tekrar eden ishal
  • İshal sırasında yüksek ateş (38 C üzerinde)
Yaz aylarında havaların ısınmasıyla ishaller ve besin zehirlenmeleri artmaktadır. Bu nedenle kişisel hijyen kurallarına uyulmalıdır. Bunun yanı sıra ishalli bebeklerde anne sütüyle beslenme arttırılmalıdır. İshal sonrasında çinko desteği iyileşmeyi hızlandırabilmektedir. Bu konuyla ilgili hekim görüşü alınmalıdır. 
28.03.2014