KANSERDE GİRİŞİMSEL TEDAVİ “TAKE” (TransArteryal KemoEmbolizasyon)

KANSERDE GİRİŞİMSEL TEDAVİ “TAKE” (TransArteryal  KemoEmbolizasyon)

Kemoembolizasyon ya da TAKE nedir?

TAKE" TransArteryal  KemoEmbolizasyon" kelimelerinin kısaltmasıdır. Kemo=kemoterapi ilacı yani kanserlerde kullanılan ilaç; embolizasyon= anjiyo yöntemi ile tıkanma anlamına gelir. 
Yani TAKE ya da kemoembolizasyon işlemi  ayrı bir ihtisas alanı olan girişimsel radyologlar tarafından yapılmaktadır. Bu işlemde, anestezi altında kasık damarından girilerek yapılan anjiyografiyi takiben oldukça ince kateterler ile kanser dokusunu besleyen damarlara ulaşılır. Bu kateterlerin içinden kanseri besleyen damarlara parçacıklar veya mikroküreler enjekte edilerek bu damarlar tıkanır (embolizasyon).

Karaciğer tümörleri ve kemoembolizasyon 

Karaciğer diğer kanserlerin en sık yayılım (metastaz) yaptığı organdır. Kalın barsak tümörleri başta olmak üzere birçok kanser sıklıkla karaciğere yayılım yapar. Kemoembolizasyon tedavisi karaciğerin hem kendi kanserinde hem de diğer organlardan gelen yayılımlarında (metastaz) kullanılan bir tedavi yöntemidir.   

Kemoembolizasyonun kemoterapiden farkı nedir?

Kanser hastalarında kullanılan kemoterapi kol toplardamarından verilir. Bu ilacın ancak küçük bir kısmı tümör dokusuna gider ve sonra kandan temizlenir. Bu arada ilaç tümöre ulaştığı oranda vücuttaki diğer tüm dokulara da ulaşır. Bu nedenle karaciğeri etkilediği kadar diğer organları da etkiler ve buna bağlı ilacın istenmeyen (yan) etkileri oluşur. 

Kemoembolizasyon işleminde ise ilaç doğrudan karaciğer tümörünün içine verilir. Tümörü çok daha fazla diğer organları ise daha az etkiler.

 

TAKE ya da kemoembolizasyon işleminde:

1. İlaç karaciğerin damarlarına girilerek doğrudan tümörün içine verilir. 

2. Sadece ilaç verilmez. Tümörün içine özel tanecikler de verilir. İlaç bu tanecikler içine emdirilmiştir. Tanecikler damar içinden tümöre gider ve 2-3 gün tümörün içinde kalır. Bu süre içinde de tanecikere emdirilmiş ilaç yavaş yavaş tümör içine salıverilir. Bu nedenle kemoembolizasyonun etkisi kemoterapiye göre biraz daha fazladır. 

TAKE'nin en önemli avantajı kemoterapiye göre daha etkili olması ve hastanın yaşam süresini uzatmasıdır (bilimsel olarak ispatlanmıştır). Yan etkileri daha azdır.

Kemoembolizasyon tedavisi zor ya da ağrılı bir işlem midir?

TAKE işlemi bir anjiyo işlemidir ve herhangi bir anjiyografi gibi lokal anestezi altında yapılır. Tüm hastalarımıza işlem öncesi ve işlem sırası kol damarından rahatlatıcı  ve ağrı kesici ilaç verdiğimiz için herhangi bir ağrı hissedilmez.

İşlemden sonra genellikle 24 saat süren karın sağ üst kesiminde (karaciğer bölgesi) yan ağrısı olabilir. Bunun için ağrı kesici ilaçlar verilir. Ancak hastaların büyük bir kısmı için işlem son derece rahat bir işlemdir.

Kemoembolizasyon tedavisinin etkinliği nasıldır?

TAKE genellikle erken evre değil orta evre yani biraz ilerlemiş karaciğer tümörlerinde kulanılan bir tedavidir. Erken evre karaciğer kanserlerinde asıl tedavi tümörün ameliyatla çıkarılması ya da radyofrekans/mikrodalga gibi yöntemlerle daha kesin tedavisidir.

Anjiyo işlemi bir grup hastada tümörün tamamen yok olmasını sağlar. Bazı hastalarda ise tümörün küçülmesini sağlar. Anjiyo tedavisi sonrası hastanın yaşam kalitesini artırır ve yaşam süresini uzatır.

Kemoembolizasyon tekrarlanabilir mi?

İlk anjiyo tedavisinden sonraki dönemde tedavi işlemi gerekirse tekrarlanabilir. Bunun için tümörün büyüklüğü, yaygınlığı ve ilk tedaviye verdiği cevaba bakarız. Genellikle bir hastaya ortalama iki kemoembolizasyon tedavisi yapılır. Ancak tek işlem yapılan hastalar olduğu gibi 3-4 tedavi yaptığımız hastalar da vardır.  

TAKE işleminden önce ve sonra kemoterapi yapılabilir. TAKE sonrası kalan tümör dokusu varsa ek tedavilerle kalan tümörün yok edilmesi sağlanabilir. Yani diğer tedavileri engellemez.

Sonunda eğer tümör sadece karaciğerdeyse ve çok yaygın değilse tümörün kontrol altına alınması veya tümüyle giderilmesi zor değildir. Genellikle ek işlemler hep yeni çıkan tümörler için yapılır.

Tedavi işleminin yan etkileri?

Anjiyo ile kemoembolizasyon genellikle güvenilir ve emniyetli bir yöntemdir. İşlemden sonra 1 ya da 2 gün hastalarda yan ağrısı, bulantı ya da kusma olabilir. Bazı hastalarda bünye ve tümörün yayılımına göre bu daha uzun sürebilir. Genel bir yorgunluk hali olabilir. İşlem sonrası bu sorunlar ilaçlarla giderilir.

Hastaların çoğunda birinci günden sonra ciddi bir yakınma olmaz.

Takip nasıl yapılır? 

İşlemden 1 ay sonra karaciğerin değerlendirilmesi için kontrol yapılır ve kan değerlerine bakılır.

İşlemden sonraki 1-2 ay arasında tümör yanıtının değerlendirilmesi için Bilgisayarlı tomografi, MR görüntüleme ya da PET BT yapılır.  Belli aralıklarla kontroller devam eder.

Tüm bu kontroller mutlaka hastayı asıl takip eden doktor olan medikal onkoloji bölüm ile eşgüdümlü olarak yapılır.

 

 

 

KANSERDE GİRİŞİMSEL TEDAVİ “TAKE” (TransArteryal  KemoEmbolizasyon)
KANSERDE GİRİŞİMSEL TEDAVİ “TAKE” (TransArteryal  KemoEmbolizasyon)
13.08.2018