KOLON ( KALIN BAĞIRSAK ) KANSERİ

KOLON ( KALIN BAĞIRSAK ) KANSERİ

Kolon kanseri (kalın bağırsak),  hücrelerde yaşanan bozulmalar sonucu oluşuyor. Özellikle genetik yatkınlığı olanların kalın bağırsağında polip denilen doku kabarıklıkları meydana geliyor ve zaman içinde bu polipleri oluşturan hücrelerin bazılarında çeşitli gen bozuklukları (mutasyonlar) görülüyor. Bu mutasyonlar dokunun kontrolsüz bir şekilde çoğalmasına neden olan değişiklikleri beraberinde getiriyor ve yavaş yavaş kanser hücreleri açığa çıkmaya başlıyor.


Sigara ve alkol kullanan, safra kesesi alınan kişilerin yanı sıra kabızlık sorunu yaşayanlarda da kalın bağırsak kanserine yatkınlık daha fazla. Kabızlık Bağırsak Kanserine Yol Açabilir!

Ülkemizde çok yaygın
Başlangıçta kanser hücreleri polipin küçük bir noktasındayken zaman içinde çoğalıyor ve kalın bağırsak kanserine dönüşüyor. Hem ülkemizde hem de dünyada kolon kanseri görülme oranlarında da artış yaşanmasının en önemli sebeplerinden biri, değişen beslenme alışkanlık hakkında şu bilgileri verdi:

Kimleri tehdit ediyor?
Kolon kanseri dünyada en sık görülen kanserler arasında yer alıyor. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, Türkiye'de kolon ve rektum kanserleri erkeklerde üçüncü, kadınlarda ise dördüncü sıklıkta görülüyor. Ancak ülkemizde kolon kanserinin görülme oranları her geçen yıl daha da artıyor. Özellikle diyet alışkanlığının yıllar içinde değişmesi, Akdeniz Mutfağı gibi zengin diyet tarzından uzaklaşmak ve Batı tipi beslenmenin yaygınlaşması gibi etkenler kolon kanserinin ülkemizdeki görülme oranlarını artırıyor. Kolon kanseri, genellikle 50 yaşın üzerinde genetik olarak riski bulunan, sigara ve alkol kullanan ve lifli gıdalardan fakir beslenen hastalarda görülüyor. Ancak ailevi polipozis sendromu veya inflamatuvar bağırsak hastalığı olanlarda daha genç yaşlarda da ortaya çıkabiliyor. Yaşam  tarzı ve beslenme düzeni kolon kanserinin oluşumunda önemli rol oynuyor.
Risk nasıl azaltılır ?
Batı tipi diyetle, yani et ve yağdan zengin, lif ve sebzeden fakir beslenenlerde kalın bağırsak kanseri daha sık görülüyor. Bir diğer önemli nokta ise  kabızlık. Kabızlık sorunu yaşayanlarda da kalın bağırsak kanserine yatkınlık, olmayanlara oranla daha fazla. Bunların dışında sigara içenler, yoğun derecede alkol kullananlar, diyabet hastaları, safra kesesi alınanlar ve obezlerde normal popülasyona göre kolon kanserine daha çok rastlanıyor. Kolon kanserinden korunmak için kilo verme ve fiziksel aktivite, lifli, kalorisi ve yağ içeriği düşük gıdalarla beslenme, aspirin, folik asit, A vitamini, beta karoten, B6 ya da E vitamini, magnezyum, kalsiyum, selenyum alımı ve balık tüketimi çok önemli rol oynuyor.


Bu belirtilere dikkat!
Hastalık polip aşamasındayken karın ağrısı, ishal ve kansızlık görülebiliyor. Hatta bazı çok büyük polibi olanlarda bağırsak tıkanıklığı gibi durumlar bile yaşanabiliyor. Polip büyümeye ve kanser gelişmeye başladığında ise semptomlar artıyor. Bu nedenle dışkıda kan görülmesi, dışkının kalem gibi incelmesi ya da yetersiz olması, sık tuvalete gitme ihtiyacı, nedeni bilinmeyen kilo kayıpları, karın ağrısı, gaz sancıları, kansızlık ve kendini aşırı yorgun  hissetme gibi bulguları olan hastaların kolon kanseri taraması için doktora başvurması gerekiyor.
NE ZAMAN KOLONOSKOPİ YAPTIRILMALI?
RİSKLİ bireyler mutlaka belli yaşlarda polip varlığı ve kanser açısından taranmalı ve tespit edilen polipler çıkartılmalı. Ailevi polipozis sendromu olanlarda bu tip taramalara 10'lu yaşlarda başlamak gerekirken, birinci derece akrabasında kolon kanseri veya 1 santimden büyük kolon polibi tespit edilmiş bir kişi kanserin veya polibin görüldüğü yaşa göre taranmalı.
Dışkıda gizli kan baktırın...
Ailesinde kolon kanseri veya polip olmayan bir bireyin hiçbir semptom olmasa bile 50 yaşında kolon kanseri için taranmasını ve kolonoskopi olması erken tanıda büyük önem taşıyor. Kolonoskopisi normal tespit edilenlerin 10 yılda bir kolonoskopilerinin  tekrar edilmesi, polip teşhis edilenlerin ise 3-5 yılda bir tekrar kolonoskopi olmaları öneriliyor. Kolonoskopi imkanı olmayanların ise dışkıda gizli kan baktırmaları, kan tespit edilmesi halinde ise kolonoskopi olmaları gerekiyor.
 
02.08.2013