Uyku Laboratuvarı

Uyku (polisomnografik) Çalışması Nedir?

Özel donanımlı bir odada hasta uyurken bir çok elektrot ile gece boyu izlenir ve kameraya kaydedilen bir çok veri bilgisayara aktarılır. Aktarılan veriler incelenir ve uyku ile ilgili solunumsal veya organik bir hastalığın olup olmadığı tespit edilir. Uyku laboratuvarında Polisomnografik Uyku çalışması yapmak için  randevu verilerek uyku analizi gerçekleştirilir. Uyku analizi horlama tedavisi için önemli bir süreçtir. Polisomnografik uyku tetkiki beyin bölgelerinin aktiviteleri, uykunun yapısı ve uyku bozuklukları hakkında sağlıklı ve bilimsel bilgiler veren modern bir laboratuvar yöntemidir.

Uyku Laboratuvarında Neler Yapılır?

Hastanın , beyin dalgalarını ölçen elektrosu (EEG) göz hareketleri elektrosu (EOG) Çene kas gerilimi elektrosu (çene EMG), yatış pozisyon kayıtları, soluk alıp veriken burundan giren hava akımı, soluk alıp verirkenki göğüs ve karın hareketleri, kan oksijen seviyesi, kalp grafisi (EKG), bacak kas kasılmaları elektrosu (bacak EMG) kaydedilir. Kayıtlar sonra incelenir ve hastanın uyku sağlığı değerlendirilir. Sonrasında uyku esnasındaki solunum olayları değerlendirilir. Gelişen oksijen seviyesi değişiklikleri, uyanıklık reaksiyonları, kalp atım değişiklikleri, uyku sırasındaki bacak hareketleri tek tek değerlendirilir ve uyku esnasında hastalık varsa tanısı konulur. Özelliklede uyku kalitesi ve yeterliliği, uykunun bölünüp bölünmediği, uyku esnasındaki nefes kesilmeleri (apneleri) ya da nefesin hafiflemesinin (hipopne) sıklığı ve süreleri, hangi pozisyonda belirgin olduğu, uykunun hangi evresinde belirgin olduğu gibi detaylı bir çalışma sonrasında hastalık tespit edilir.

Uyku testi kimlere yapılmalıdır?

Özellikle horlama, uykuda nefes tutma ve gündüz uykululuk ile belli eden uyku apne hastalığı şüphesi olanlar yatırılmaktadır. Ayrıca yine gündüz olur olmaz yerlerde uyuklamalara neden olan Narkolepsi şüphesi olanlar ile daha nadir olarak yine gündüz yorgunluk ve uykululuğa neden olan uykuda periodik bacak hareketi şüphesi olan hastalar yatırılır. Uyku testinden önce hasta nelere dikkat etmeli? Uyku testinde hastanın doğal uykusu değerlendirilir. Bu nedenle hastaya uykusunu tetikleyecek veya uykusunu değişitirecek herhangi bir madde verilmemesi şarttır. Hastanın uykusu gelsin diye kesinlikle ilaç verilmez. Hastaların kendi kullandıkları sakinleştirici veya uyku ilacı varsa 1 hafta kadar önce ilaçların kesilmesi tavsiye edilir. Ayrıca uyuyacağı akşam öncesi öğleden sonra içki, çay, kahve, kolalı, gazlı içecekler tüketilmemeli, reflüye neden olabilecek portakal, mandalina gibi yiyeceklerden uzak kalınması gerekmektedir.

Uyku Laboratuvarında Tedavi Çalışmaları Nasıl Olur?

Orta veya ağır düzeyde uyku apnesi tanısı alan hastalar çeşitli pozitif basınçlı (PAP) solunum cihazları ile tedavi edilir. Bu cihazlar çok çeşitli olduğu için hangi hastaya hangi cihaz gerekli ve o cihazın nasıl ayarlanacağı ancak ikinci bir uyku çalışması sonucunda belirlenir. Uyku eşliğinde basınç titrasyonu olarak bilinen bu ikinci yatışta sürekli hava basıncı veren CPAP, nefes alırken yüksek nefes verirken düşük basınç veren BPAP, solunum tamamen durduğu durumlarda tetikleyici özelliği olan BPAP-ST, azalıp çoğalan solunum bozukluklarında (chayne – stokes solunumu) BPAP OTO SV (ASV) cihazları kullanılır. Titrasyon yapılmadan önce tanısı konulan hasta KBB muayenesinden geçirilerek üst solunum yollarının açık olduğu ve CPAP kullanmaya elverişli olup olmadığı değerlendirilir. Üst solunum yolu kapalı olan hastalar çeşitli yöntemler (cerrahi , radyofrekans) ile KBB uzmanı tarafından cihaz kullanacak hale getirilir. Bazı durumlarda KBB tarafından yapılan bir işlem ile horlamadan kurtulabilir. Ek olarak diyetisyen yardımı ile sağlıklı kilo vermek, bazı basit önlemler ile yatış pozisyon tedavisi gibi öneriler hastanın uyku kalitesinin artması için önemli yöntemlerdir. Uyku laboratuvarında tespit edilen hastaya uygun alet için sağlık kurulu raporu düzenlenerek ilgili sosyal güvenlik kurumundan tarif edilen niteliklerdeki alet alınabilmektedir.

Kimler Uyku Laboratuvarına Başvurabilir?

Horlayan, uykuda nefesinin kesildiği belirtilen, gündüz yorgun ve uyuklaması olan hastalar mutlaka uyku uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Özellikle hipertansiyon, kalp ritm bozukluğu, kalp yetmezliği, diyabet, kronik obstruktif akciğer hastalığı, beyin damar hastalığı olan hastaların uyku apnesi riski yüksektir ve uyku laboratuvarında tespit edilmelidir.